Początki

We wczesnym średniowieczu, w południowej części Gór Stołowych pokrytych pierwotnie borem liściasto-iglastym składającym się z buków, jaworów, dębów, sosen i jodeł, znajdował się duży majątek leśny należący do dóbr dominium homolskiego. Nazwa wywodzi się od XIII. wiecznego zamku Homole, wybudowanego na szczycie góry Gomoła (czeskie Homole, 733 m npm) koło Dusznik Zdroju, pod przełęczą Polskie Wrota (Kłodzka Brama, Polnische Pforte, 660 m npm). Do dziś zachowały się tam pozostałości potężnej murowanej wieży zamkowej, tak zwanego stołbu.  

Dominium homolskie to średniowieczne feudalne włości stanowiące wielką jednostkę gospodarczo-osadniczą z centrum na wspomnianym zamku Homole. Początkowo związane z ziemią kłodzką, pod koniec XIV. wieku przyłączone do Czech właściwych, a w 1477 roku decyzją księcia ziębickiego Henryka Starszego z Podiebradu wcielone do hrabstwa kłodzkiego wraz częścią sąsiednich dóbr nachodzkich. Obejmowało dwa miasteczka – Lewin Kłodzki i Duszniki oraz dwadzieścia osiem osad wiejskich położonych między miejscowościami Czermna i Szczytna. 

Dokument z roku 1477 wymienia ich nazwy: Javornice - Jawornica, Jiřikovec Veliký - Jerzykowice Wielkie, Jiřikovec Malý - Jerzykowce Małe, Tasov - Taszów, Křížanov - Krzyżanów, Jarkov - Jarków, Klenov - Jeleniów, Zakeš - Zakrze (obecnie część Kudowy), Slaný - Słone (obecnie część Kudowy),  Čermná – Czermna (obecnie część Kudowy), Jakubovice – Jakubowice, Pstružný - Pstrążna, Lipoltov - część Czermnej, Bukovina - Bukowina Kłodzka, Haleřov -  Gołaczów, Lestný - Leśna, Drukov (właściwie: Drnkov) - Darnków, Zyznov - Żyznów, Bratroňov  - ?, Lužnice - Ostra Góra, Ostošov - Ocieszów, Harta - Bystra, Heřmánkov - Dolina, Provodov – Skoszów/Słoszów, Hrdloňov - Kulin Kłodzki, Nerbotín - Witów, Rankov (właściwie: Dankov) - Dańczów, Blažejov – Błażejów (obecnie część Kudowy).

W roku 1571 dominium homolskie obejmowało także tereny znajdujące się między drogą prowadzącą z Dusznik na przełęcz Lisią (Droga dusznicka, Reinerzer Stiege) a potokiem Czerwona Woda i Szczelińcem. Na północny-wschód od tego obszaru, czyli w przybliżeniu od linii obecnej granicy państwowej polsko-czeskiej, rozciągały się włości klasztoru benedyktynów z Broumova. Część zachodnia Gór Stołowych należała do dominium nachodzkiego. O takim historycznym podziale Gór Stołowych na trzy części świadczy też kamień graniczny z wyrytymi na nim, słabo już czytelnymi znakami przy Błędnych Skałach, gdzie stykały się trzy granice. 

W pierwszej połowie XV. wieku z Czech do Kotliny Kłodzkiej wkroczyły wojska husyckie a zamek Homole został jedną z ich głównych siedzib. Po roku 1434 wojny husyckie ustały, a zamek stał się schronieniem rycerzy rabusiów napadających na kupców i podróżników na trakcie handlowym Kłodzko – Náchod, który już w czasach rzymskich stanowił odnogę szlaku bursztynowego.