Etymologia (Szczeliniec, Hejšovina, Heuscheuer)

Pierwsza pisemna wzmianka o Szczelińcu (919 m npm) pochodzi z roku 1526, kiedy to zapisano go jako Heuscheune. Według językoznawców niemieckich nazwa wywodzi się od starogórnoniemieckiego słowa oznaczającego wyodrębnioną granicę leśną lub stromą ścianę albo zalesioną krawędź skał. 

Tak zwana ludowa etymologia kojarzyła nazwę wzniesienia z sianem (Heu) i stodołą (Scheune, Scheuer). Jak pisze Franz Pabel, sołtys Karłowa z XVIII. wieku: „Pewien człowiek nazwiskiem Taubitz dał wymierzyć sobie u stóp Szczelińca 4 sznury leśne (ok. 76 arów) na grunt uprawny. By oczyść ten dziewiczy teren rozniecił ogień, który miał wypalić wszystkie pozostałości drzew. Południowy wiatr przeniósł jednak ogień, który spalił las aż do skalnych ścian Szczelińca. Po tym pożarze, który popiołem użyźnił ziemię, wyrosła tam piękna trawa. Według informacji mojego ojca, dotarł on wraz z innymi ludźmi w to miejsce i wysuszyli tam dużo siana, skąd powstała nazwa góry „Heuscheuer“.

Czyli stodoła z sianem. W roku 1853 lekarz i profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Fryderyk Skobel w opisie podróży nazwał górę Siennicą. Tak to wielki pożar przyczynił się do odsłonięcia porośniętego dotąd lasem skalistego Szczelińca. Z tym wydarzeniem związana jest nazwa jednej z charakterystycznych samotnych skał u podnóża góry, przy szosie z Karłowa do Pasterki – Popielny Kamień (Ascherstein).     

Czeska nazwa Szczelińca – Hejšovina (wcześniej: Hyšovina) zapewne pochodzi od nazwy niemieckiej (porównaj: Hej-š-ovina i Heu-sch-euer). Przypomnijmy, że w obu językach zakres nazwy jest taki sam - obejmuje zarówno oba Szczelińce jak i całe Góry Stołowe. 

Chociaż możliwy jest także inny motyw nazewniczy, na przykład czeska houština/húština (gęstwina od góry porośniętej gęstym lasem), która mogła dać początek niemieckiej nazwie Heuscheune, która następnie została adoptowana jako czeska Hejšovina. Takie nawarstwione etymologie nie są niczym wyjątkowym na terenach o wielojęzycznej przeszłości.    

Polski badacz Zbygniew Martynowski wywodził tą nazwę jeszcze na prasłowiańskim etapie rozwoju od słowa *chyša (sylwetka Szczelińca widziana z daleka przypomina krytą strzechą chatę, czyli chyszę) i proponował nazwę Chyszowa (Chyszowata). 

Przez kilka lat po II wojnie światowej używana była nazwa Hejszowina. Obecna nazwa nadana po roku 1952 - Szczeliniec Wielki - ma charakter topograficzny i w luźny sposób nawiązuje do starszej tradycji nazewniczej. Inne nazwy najwyższego wzniesienia Gór Stołowych używane w przeszłości i obecnie to - niemiecka Heuscheuer Grosse, czeska Hejšovina, oraz polskie Siennica, Hejszowina, Wielka Hejszowina, Wielka Hyszowina, Stołowa Góra, Stołowiec, Wielki Spękany Wierch, Wielki Spękany Szczyt. Pasmo górskie nosi nazwę Góry Stołowe (dawniej również Hejszowiny), jego starsza nazwa niemiecka to Heuscheuer Gebirge, w języku czeskim Hejšovina lub też Stolní hory.

W roku 1565 albo może w 1576 zakonnik (jezuita?) wszedł jako pierwszy na Szczeliniec, o czym mają świadczyć znaki wyryte na skale Fotel Dziadka – IHS lub SJ [Monogram Chrystusa lub zakonu Jezuitów] i rok – dzisiaj już nieczytelne.